Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân sẽ giải đáp những băn khoăn này trong chương trình Dân hỏi – Bộ trưởng trả lời, phát sóng trên VTV, tối 22/9
Các nhà khoa học yên tâm, bên cạnh quỹ đó còn có các chương trình quốc gia về khoa học công nghệ, với quy chế hoạt động của nó sẽ tạo ra được tập thể mạnh vì không thể nghiên cứu vaccine hay vi mạch chỉ một người làm được, thì phải tụ họp hàng ngũ các nhà nghiên cứu từ nghiên cứu căn bản tới nghiên cứu vận dụng và khâu đầu tư cho sinh sản kinh doanh. Đây là nơi tài trợ cho nghiên cứu cơ bản như GS nói.
Bộ trưởng có tán đồng với nhận định này hay không? Điều đó chỉ đúng với Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ quốc gia ở giai đoạn ban đầu. Vì với sự ra đời của các quỹ thì có 2 mặt tích cực là tạo cơ chế thuận tiện cho giới khoa học nghiên cứu. Thí dụ như nghiên cứu căn bản, nó phải đi trước thời đại.
Điều này cũng tả công tác truyền thông của chúng tôi tới xã hội và các nhà khoa học còn nhiều bất cập. Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Điều lệ và tổ chức hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ nhà nước, với quy mô lên tới 1. Vì theo quy định, công trình khoa học phải được các Tạp chí quốc tế đăng, trong khi đó lại là những đề án lẻ tẻ của từng nhóm nghiên cứu chứ chưa phải là cụm công trình khoa học mang tính hệ thống quốc gia.
Một vị giáo sư đã viết như thế này: Tôi đánh giá rất cao về cơ chế rõ ràng, minh bạch, định lượng của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia. Bộ trưởng nghì gì về băn khoăn của vị giáo sư này? Xin cảm ơn các nhà khoa học quan tâm và chia sẻ với chúng tôi những băn khoăn như vậy.
Chúng tôi xin bổ sung thông tin để các nhà khoa học yên tâm. Nên, đó là tụ hợp những nghiên cứu khoa học đơn lẻ.
Khi họ thấy ý tưởng nghiên cứu được chuẩn y thì họ được cấp tiền và bắt tay vào nghiên cứu ngay. Cách đây 10 năm, Chính phủ cũng cho phép thành lập Quỹ Phát triển khoa học quốc gia ở cả cấp Trung ương và địa phương. Bản thân trong khoa học cũng có những loại đề tài phải “cất trong ngăn kéo”.
Kiên cố sau khi nghiên cứu xong, sẽ có người hấp thụ và đưa vào sản xuất kinh dinh.
Trong đó, có chương trình lớn như Chương trình đổi mới công nghệ nhà nước, Chương trình phát triển sản phẩm quốc gia. Tức là quỹ này tài trợ cho nghiên cứu cơ bản. Tuy nhiên, đề tài nghiên cứu khoa học vận dụng “cất ngăn kéo” là điều không thể ưng được.
Theo Bộ trưởng, với cơ chế, điều lệ và tổ chức hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia thì liệu có hạn chế được tình trạng Đề án khoa học “cất ngăn kéo” như đang xảy ra hiện nay hay không? Nói về đề tài “cất ngăn kéo” không chỉ có cơ chế chính sách của chúng ta.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân Xin được gửi tới Bộ trưởng những băn khoăn của một người làm khoa học. 000 tỷ đồng. Trước đây tỷ lệ này khá lớn vì giữa nghiên cứu và sản xuất chưa có cầu nối để nghiên cứu xong có thể áp dụng được.
Thứ hai, đối với các quỹ này, khi tài trợ cho nghiên cứu theo cơ chế đặt hàng, những đề tài nào có khả năng áp dụng, có khả năng thương nghiệp hóa, được Nhà nước đặt hàng, quỹ tài trợ. Tỉ dụ giàn khoan dầu khí, chế tác động cơ cho ô tô xe máy, chương trình tương trợ cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn.
Giáo sư cũng yên tâm vì bên cạnh 2 Quỹ này, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được Chính phủ giao thành lập 16 chương trình trọng điểm cấp Nhà nước về khoa học, công nghệ và gần 10 chương trình nhà nước về khoa học, công nghệ. Các điều kiện như phải có bao nhiêu bài báo , có bao nhiêu công trình nghiên cứu mới được giải ngân và giải ngân tới đâu. Tuy nhiên, theo tôi, còn rất nhiều các vấn đề lớn của giang san, những vấn đề thiết thực, liên quan khăng khít tới nhu cầu dân sinh thì lại không có người làm.
Các doanh nghiệp cũng được Chính phủ cho phép thành lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ doanh nghiệp để huy động đầu tư của doanh nghiệp và tầng lớp cho khoa học, công nghệ.
Một số nhà khoa học lo ngại rằng, với cách đầu tư như Quỹ này thì chúng ta chỉ khuyến khích được sự phát triển của những nhà khoa học riêng lẻ, mà không tạo được sức mạnh tập thể các nhà khoa học. Nghĩa là đòi hỏi kết quả đầu ra phải dược công bố quốc tế mới dược dải ngân.
Như vậy, những công trình lớn, hệ trọng đến quốc kế dân sinh, kể cả công trình không được ban bố quốc tế, không được đăng báo, tập san quốc tế vẫn được Nhà nước hỗ trợ mạnh.
Nghiên cứu căn bản thường là nhóm khoa học thậm chí cá nhân nhà khoa học có thể làm được. Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!. Sẽ loại bỏ được một loạt đề án của các “tiến sĩ giấy”, “giáo sư giấy”.
Tuy nhiên, cũng còn những băn khoăn về hoạt động của Quỹ cũng như vai trò của những người làm khoa học. Quỹ Đổi mới khoa học nhà nước chỉ là 1 trong 2 quỹ lớn mà Chính phủ cho phép thành lập, nhằm tương trợ hoạt động khoa học và công nghệ. Tôi tin như vậy, những nghiên cứu khoa học xếp vào ngăn kéo sẽ giảm nhiều.
Cho nên phải để ngăn kéo đợi đến khi nào trình độ phát triển của từng lớp đạt được mức độ nào đó mới có thể vận dụng được đó. Quỹ này nhằm giúp doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đặc biệt là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ tạo ra sản phẩm có tính cạnh tranh khi chúng ta hội nhập kinh tế quốc tế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét